Voor Jon Grilz is horror geen seizoensgebonden fenomeen, maar een levenswijze. In deze aflevering van ‘Behind the Podcast’ vertelt de bedenker van ‘Creepy’ hoe hij verhalen vindt, spanning opbouwt met zijn stem en geluidseffecten, en hoe hij met zijn huiveringwekkende vertelstijl een van de meest succesvolle horrorseries in de podcastwereld heeft gecreëerd.

Als je je koptelefoon opzet om naar je favoriete podcast te luisteren, hoor je misschien alleen de stemmen van de presentatoren, maar achter de schermen werkt meestal een heel team van audio-experts om die podcast tot leven te brengen.
Onze serie 'Behind the Podcast' -serie geeft een kijkje achter de schermen bij de productie van podcasts binnen het Acast Creator Network en deelt verhalen van de diverse groep mensen en functies die werkzaam zijn in de podcastwereld. We horen van de geluidsontwerpers die meeslepende geluidservaringen creëren, van scenarioschrijvers die met woorden ingewikkelde werelden weten op te bouwen, en van de producenten die aan alle touwtjes trekken om je week na week briljante afleveringen te brengen.

Voor de meesten blijft de fascinatie voor horrorfilms, enge verhalen en andere vormen van macabere media beperkt tot een paar weken per jaar. Voor Jon Grilz, bedenker van de toonaangevende creepypasta podcast Creepy, is het een levenslange toewijding die het hele jaar door duurt.
Na een periode waarin hij moeite had om als schrijver door te breken, begon Grilz zijn aandacht te verleggen naar de wereld van audio. Hij herinnert zich een specifiek moment waarop hij zag dat een audiodrama dat hij leuk vond meer dan 20.000 afspeelbeurten had op SoundCloud. Op dat moment werd het hem duidelijk dat een podcast meer mensen kon bereiken dan zijn boeken ooit zouden kunnen. Zo begon zijn reis in de wereld van podcasting en audiofictie met zijn programma Small Town Horror, wat uiteindelijk zou leiden tot Creepy.
Met inmiddels 700 afleveringen, duizenden trouwe fans en een vaste plek binnen het toonaangevende horrorpodcastnetwerk Bloody Disgusting behoort Jon Grilz tot de voorhoede van het genre van de horror-audiofictie. We spraken hem tijdens een van zijn favoriete periodes van het jaar (oktober) om wat meer te horen over zijn weg naar dit punt, zijn creatieve proces en zijn plannen voor de toekomst.
Met bijna 400 afleveringen per jaar vraag je je al snel af hoe Grilz aan de inhoud voor de show komt. “Ik zou zeggen dat op dit moment 95% van de verhalen die we lezen, naar ons wordt gestuurd,” zei hij toen hem werd gevraagd hoe hij aan de verhalen voor de show komt. Dit staat in schril contrast met de beginperiode van Creepy, toen Grilz nog op Reddit-creepypasta-forums en andere uithoeken van het internet zocht naar verhalen. Nu dit passieve systeem voor het verzamelen van materiaal is ontwikkeld, richt hij zich nu op de vraag hoe de makers kunnen worden beloond voor het gebruik van hun verhaal. Hij legt uit dat makers worden betaald op basis van een woordenteller en een extra vergoeding krijgen als hun aflevering een uitgelichte zondagse productie is of wordt hergebruikt voor Creepy Spanish.
Hoewel het betalen van makers centraal staat in zijn model, is een correcte bronvermelding vaak een nog essentiëler onderdeel van het proces. “Ik zie nog steeds veel podcasts verschijnen waarbij mensen zich willen wagen aan het voorlezen van horrorverhalen en gewoon verhalen van het internet plukken,” zegt hij. “Ze denken: ‘Ik heb het gratis gelezen, waarom zou ik het dan niet gratis mogen voorlezen?’ Nou… het is niet van jou. Zodra je dat doet, eigent je het je toe.” Hij merkt op dat er een grote online gemeenschap bestaat van schrijvers en makers die gewoon willen horen hoe hun verhalen worden voorgelezen, en die zich minder druk maken om geld. “Steel gewoon geen inhoud. Er zijn al te veel makers op YouTube die dat doen en het is een heel snelle manier om op de zwarte lijst te komen.”

Aangezien geen enkel materiaal dat op Creepy wordt gedeeld origineel is , zit de magie hem in de manier waarop het wordt gebracht. “Ook al is het niet jouw verhaal, je maakt er jouw verhaal van. Je doet alsof je in je stoel in de woonkamer zit, aan een kampvuur of in een bar, en bedenkt hoe je een verhaal vertelt.” Hij legt uit hoe deze realistische aanpak een meeslepende ervaring creëert waarin de luisteraar zich kan verliezen. “Er zijn pauzes, je versnelt en vertraagt, je legt nadruk op bepaalde woorden. Ik wil een voorstelling.” Hij is ervan overtuigd dat deze aanpak tot overtuigender resultaten leidt dan de standaardmanier waarop een verhaal in een audioboek wordt voorgelezen, omdat er – in plaats van het verhaal simpelweg na te praten – een extra drang is om het publiek te laten geloven in iets dat absoluut niet is gebeurd.
Daarnaast merkt Grilz op dat het leveren van een authentieke vertelling vaak afhangt van het verhaal zelf. “Het moeilijkste bij het zoeken naar verhalen zijn mensen die ons proza proberen te sturen, alsof ze een roman schrijven,” legt hij uit. “Ik lees het en denk: ‘Dit is een geweldig verhaal, maar ik kan dit niet inspreken’, en dat komt door de manier waarop het is geformuleerd. Er is te veel heen-en-weer-dialoog en zo praten mensen niet. Het is te moeilijk om naar een vertelling om te zetten; bepaalde woorden komen steeds weer terug en om de een of andere reden komt in horrorverhalen het woord ‘cacofonie’ in zo’n 50% van de verhalen voor die ik zie [lacht].“
Naast de vertelling en het verhaal zelf spelen geluidseffecten en de nabewerking een rol bij het creëren van de sfeer in een griezelverhaal. “Ik vind dat muziek en geluidseffecten een verhaal moeten versterken en accentueren, maar nooit de hoofdrol mogen spelen”, merkt hij op. “Mensen zijn er om naar een verhaal te luisteren, niet naar een hoop geluidseffecten. Maar dat wil niet zeggen dat geluidseffecten op de juiste plek niet echt de spijker op de kop kunnen slaan.” Hij herinnert zich met name een aflevering van Creepy met de titel "Burnin’ Down the Ozarks" waarin een perfect geplaatste schreeuw in de context van het verhaal een huiveringwekkend effect teweegbrengt. „In het verhaal raakt een kabelmonteur in het bos verstrikt in een of andere sekte-aangelegenheid“, legt hij uit. „Hij is aan de telefoon met een medewerker van de klantenservice en plotseling, uit het niets, hoor je een vrouw gillen. Er stond later in het script een zin waarin werd vermeld dat een vrouw gilde, maar onze toenmalige producent, Steve, liet de schreeuw midden in het gesprek vallen. Tot dat moment is er niets dat je zou doen verwachten dat die schreeuw zou komen, en dat is juist wat je echt meesleept.”

Een aspect dat Grilz opmerkt over zijn betrokkenheid bij de online horror- en creepypasta-scene, is hoe sterk de hele gemeenschap op samenwerking is gericht. “Mijn belangrijkste advies aan iedereen die aan de slag wil als verteller, is om contact op te nemen met de schrijvers,” zegt hij. “Het is een enorme online gemeenschap van schrijvers die hun werk graag voorgelezen zouden willen hebben.” Hij legt uit dat hij door zich in deze online gemeenschap te storten toegang heeft gekregen tot netwerken die een gestage stroom aan materiaal voor zijn voorlezingen opleveren, evenals een trouwe groep toegewijde luisteraars en schrijvers.
Grilz’ toewijding aan geluidskwaliteit is tijdens de productie van Creepy ook een belang van hem geworden, en hij raadt andere vertellers aan hetzelfde te doen. “Zorg voor een microfoon van goede kwaliteit, een goed ingerichte opnamruimteen wat degelijke bewerkingssoftware maakt een enorm verschil”, merkt hij op. “Mike DelGaudio is een fantastische stemacteur en verteller. Hij heeft een YouTube-kanaal genaamd Booth Junkie waar hij heel veel tips geeft over techniek, ruimtes en presentatie. Het is de moeite waard om wat tijd te besteden aan het nastreven van een echt goed geluid.” Hij legt uit dat het samenstellen van je uitrusting met een paar hoogwaardige en intuïtieve apparaten en software het verschil maakt. “Een van de beste aankopen die ik ooit voor deze podcast heb gedaan, was toen ik Izotope. Ik heb een paar standaard podcastfilters toegepast en dat heeft me enorm veel tijd bespaard.”
Uiteindelijk is Grilz een fervent voorstander van podcasting en de rol die dit speelt in de samenleving. “Het heeft zoveel kansen geboden aan mensen die het gevoel hadden dat ze nooit een stem hadden, en ineens kan hun stem iemands leven veranderen,” zegt hij. “Ik moet forums over podcasts en hoorspelen vermijden, want ik kan die negativiteit niet uitstaan. Vier de programma’s waar je van houdt.”
Creepy is beschikbaar op het Bloody Disgusting-netwerk en maakt deel uit van het Acast Creator Network. Je vindt het overal waar je je podcasts kunt beluisteren.